Katılımcıların OSB dağıtım hatlarını kullanmadan kendi çektikleri özel hat ile elektrik ve su temini sağlayıp sağlayamayacakları

4562 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin dördüncü fıkrasında, OSB’lerin altyapı tesisleri kurma, kullanma ve işletme hakkına ilişkin konuların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş; OSB Uygulama Yönetmeliğinde ise OSB’lerin ve katılımcılarının ihtiyacı olan alt yapı ve genel hizmet tesislerine ilişkin olarak detaylı düzenlemelere yer verilmiştir.
4562 sayılı Kanunun 20’nci ve OSB Uygulama Yönetmeliğinin 65’inci maddelerinde yer alan hükümler gereğince; kural olarak, OSB’lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma tesisi, arıtma çamuru depolama, kurutma ve yakma tesisi, merkezi ısı ve buhar üretim tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi altyapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alarak dağıtım ve satışını yapma hakkı sadece OSB’nin yetki ve sorumluluğundadır.
Öte yandan 4562 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “OSB’de yer alan kuruluşlar, altyapı ihtiyaçlarını OSB’nin tesislerinden karşılamak zorundadır. OSB’nin izni olmaksızın altyapı ihtiyaçları başka bir yerden karşılanamaz ve bu amaçla münferiden tesis kurulamaz.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümle; OSB’nin, ihtiyaç sahiplerinin alt yapı talep ve ihtiyacını karşılayamaması durumunda ilgililerin mağduriyetine sebebiyet vermemek amacıyla ya da firmaların ihtiyaçlarının niteliği itibariyle daha uygun çözümler üretmenin mümkün olduğunun görülmesi halinde, OSB’den izin alınmak koşuluyla altyapı ihtiyaçlarının başka yerlerden karşılanmasına veya bu amaçla tesis kurulmasına olanak sağlanmıştır. Örneğin; OSB içinde yer alan ve atık su deşarj miktarı çok yüksek olan bir firmanın ayrı atık su arıtma tesisi kurmasına ya da atık suyunu OSB’nin olmayan başka bir atık su arıtma tesisine göndermesine izin verilmesi suretiyle, OSB’nin karşılayacağı atık su arıtma tesisi maliyetlerinin düşürülmesi sağlanarak OSB’de yer alan diğer firmalara fazladan külfet yüklenmesinin önüne geçilebilecektir.
Bunun yanı sıra, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun;
• 3’üncü maddesinin (cc) bendinde; “Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder.” tanımlaması,
• “Organize sanayi bölgelerince yürütülebilecek faaliyetler” başlıklı 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “Dağıtım lisansı sahibi olmayan organize sanayi bölgesinin onaylı sınırları içindeki dağıtım faaliyeti, ilgili dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Bu durumdaki organize sanayi bölgeleri, katılımcılarından dağıtım bedeli talep edemez, katılımcılarının serbest tüketici olmaktan kaynaklanan haklarını kullanmalarına ve elektrik piyasalarında faaliyet göstermelerine engel olamaz.”, üçüncü fıkrasında ise; “Dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesi katılımcılarından serbest tüketici sınırını aşan tüketiciler, tedarikçilerini seçme hakkını, organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğine dağıtım bedeli ödemek kaydıyla kullanabilir.” hükmü,
yer almaktadır.
OSB içinde yer alan ve aynı zamanda 6446 sayılı Kanun çerçevesinde “serbest tüketici” niteliğine sahip olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip olan bir firmanın, ihtiyacı olan elektrik enerjisini, dağıtım lisansı sahibi OSB’den değil, OSB’nin izni de olmaksızın dışardan karşılaması mümkün müdür?
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, elektrik üretimi, dağıtımı ve satışını devlet tekelinden alarak, özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişilere verilmesini düzenleyen tüm yurt genelinde uygulanan, genel hükümleri içeren bir kanundur. 4562 sayılı Kanun ise, sadece OSB’ler içindeki gerçek ve tüzel kişiler yönünden düzenleme getiren özel bir kanundur. Bu itibarla; bu gibi durumlarda 4562 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekir. OSB’de yer alan firma, “serbest tüketici” niteliğine sahip olsa dahi, elektrik ihtiyacını dağıtım lisansı sahibi OSB’nin tesislerinden karşılamak zorundadır ve OSB’nin izni olmaksızın bu ihtiyacını başka yerden karşılayamaz. Nitekim Yargıtay 4. ve 14. Hukuk Daireleri de bu yönde kararlar vermiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 12.07.2007 tarihli ve E.2006/9493, K.2007/9463 sayılı; 29.11.2007 tarihli ve E.2007/13599, K.2007/15032 sayılı; 28.02.2008 tarihli ve E.2008/752, K.2008/2565 sayılı kararları; Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 06.11.2007 tarihli ve E.2007/8277, K.2007/13603 sayılı kararı)
Belirtilen çerçevede; katılımcıların,
1. Dağıtım lisansı sahibi OSB’lerde, elektrik konusunda tüketim miktarları itibariyle “serbest tüketici sınırını aşması” ve “OSB’ye dağıtım bedeli ödemesi” koşullarının birlikte gerçekleşmesi halinde tedarikçilerini seçme hakkına sahip olabileceği,
2. Elektrik dışındaki alt yapı hizmetleriyle ilgili olarak ise OSB’nin zararına sebebiyet vermemek ve mümkünse yukarıdaki örneğe benzer bir fayda sağlamak koşuluyla dışarıdan altyapı hizmeti almalarına izin verilebileceği,
her iki durumda da OSB’nin izni olmadan böylesi bir yola gidilmesinin mümkün olmadığı
3. Dağıtım lisansı olmayan OSB’lerde ise katılımcılarının ilgili dağıtım şirketinden elektrik alması halinde OSB’nin dağıtım bedeli talep edemeyeceği
değerlendirilmektedir.

Kaynak: Sanayi Haber Ajansı