2025 KASIM AYI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ

Türkiye ekonomisinin nabzını tutan en önemli göstergelerden biri olan işgücü istatistikleri, Kasım 2025 itibarıyla karmaşık bir tabloya işaret ediyor. Bir yanda istihdam artışı ve işgücüne katılımda sınırlı da olsa yükseliş dikkat çekerken, diğer yanda işsizlik oranındaki artış, genç işsizliğinin yüksek seyri ve âtıl işgücünün hâlâ çok geniş bir alan kaplaması, yapısal sorunların sürdüğünü gösteriyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Hane halkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı Kasım ayında bir önceki aya göre 0,1 puan artarak %8,6 seviyesinde gerçekleşti. Bu artış sınırlı gibi görünse de detaylara inildiğinde işgücü piyasasında kırılganlıkların derinleştiği görülüyor.

İşsizlikte Sayısal Artış: 3 Milyonun Üzerinde İşsiz

Kasım 2025’te 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusta işsiz sayısı bir önceki aya göre 54 bin kişi artarak 3 milyon 98 bin kişiye yükseldi. Bu veri, istihdam artışına rağmen işsizliğin neden gerilediği sorusunu gündeme getiriyor. Yanıt ise işgücüne katılımdaki artışta gizli.

İşgücü aynı dönemde 128 bin kişi artarak 35 milyon 834 bin kişiye ulaştı. Yani daha fazla insan iş aramaya başladı. Bu durum, ekonomik koşulların hane halkı üzerinde yarattığı baskının bir yansıması olarak okunabilir. Gelirlerin erimesi, tek maaşla geçinmenin zorlaşması ve yaşam maliyetlerindeki artış, daha önce işgücüne dahil olmayan kesimlerin yeniden iş aramasına neden oluyor.

Kadınlar İçin İşgücü Piyasası Hâlâ Zor

Kasım verileri, cinsiyetler arası farkın işgücü piyasasında ne kadar kalıcı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. İşsizlik oranı erkeklerde %7,0 iken kadınlarda %11,8 seviyesinde. Benzer bir tablo istihdam ve işgücüne katılım oranlarında da görülüyor.

İstihdam oranı erkeklerde %66,8, kadınlarda ise yalnızca %31,9. İşgücüne katılma oranı erkeklerde %71,8, kadınlarda %36,2 düzeyinde. Bu rakamlar, kadınların işgücü piyasasına erişiminin hâlâ ciddi engellerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Kreş imkanlarının yetersizliği, bakım yükünün büyük ölçüde kadınların üzerinde olması ve güvencesiz işlerin yaygınlığı bu farkın temel nedenleri arasında yer alıyor.

İstihdam Artıyor Ama Niteliği Tartışmalı

Kasım ayında istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 75 bin kişi artarak 32 milyon 737 bin kişiye ulaştı. İstihdam oranı da %49,2 oldu. Bu artış ilk bakışta olumlu görünse de istihdamın niteliği sorusu burada kritik hale geliyor.

Aynı dönemde haftalık ortalama fiili çalışma süresinin 42,3 saate yükselmesi, çalışanların daha uzun süre çalıştığını, ancak bu artışın gelir artışıyla ne ölçüde örtüştüğünün belirsiz olduğunu gösteriyor. Enflasyonist ortamda reel ücretlerin baskı altında kalması, daha uzun çalışma saatlerine rağmen refah kaybı yaşandığına işaret ediyor.

Gençler İş Bulamıyor, Umutlar Erteleniyor

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı %15,4 ile yüksek seyrini koruyor. Erkek gençlerde işsizlik %10,6, kadın gençlerde ise %24,4 gibi son derece çarpıcı bir seviyede.

Bu tablo, genç kadınların işgücü piyasasında adeta iki kez dezavantajlı olduğunu gösteriyor: Hem genç olmaktan hem de kadın olmaktan kaynaklanan yapısal eşitsizlikler üst üste biniyor. Eğitimden istihdama geçişte yaşanan kopukluk, staj ve ilk iş fırsatlarının yetersizliği, genç işsizliğini kronik bir sorun haline getiriyor.

Âtıl İşgücü: Görünmeyen İşsizlik %29’u Aşıyor

Resmi işsizlik oranı %8,6 olsa da işgücü piyasasının gerçek fotoğrafını en iyi yansıtan göstergelerden biri âtıl işgücü oranı. Kasım 2025’te mevsim etkisinden arındırılmış âtıl işgücü oranı %29,1 olarak hesaplandı.

Bu oran; işsizlerin yanı sıra zamana bağlı eksik istihdamda olanları ve potansiyel işgücünü kapsıyor. Başka bir ifadeyle, çalışmak istediği halde ya yeterince çalışamayan ya da umudunu kaybettiği için iş aramayan geniş bir kesim söz konusu. Âtıl işgücündeki her 10 kişiden yaklaşık 3’ünün sistem dışında kalması, istihdam politikalarının yalnızca niceliğe değil, niteliğe de odaklanması gerektiğini ortaya koyuyor.

Sayılar İyimser, Yapı Kırılgan

Kasım 2025 işgücü istatistikleri, yüzeyde dengeli bir görünüm sunsa da derinlemesine bakıldığında yapısal sorunların sürdüğünü gösteriyor. İstihdam artıyor, işgücüne katılım yükseliyor; ancak işsizlik gerilemiyor, gençler ve kadınlar için tablo değişmiyor, âtıl işgücü hâlâ alarm veriyor.

Bu veriler, kısa vadeli dalgalanmaların ötesinde, uzun vadeli ve kapsayıcı istihdam politikalarına duyulan ihtiyacı bir kez daha hatırlatıyor. Eğitim-istihdam uyumunun güçlendirilmesi, kadınların işgücüne katılımını destekleyecek sosyal politikalar ve gençlere yönelik nitelikli iş yaratma stratejileri hayata geçirilmeden, rakamlardaki sınırlı iyileşmelerin toplumsal refaha dönüşmesi zor görünüyor.

İşgücü piyasasında asıl soru artık şu: İş var mı? sorusundan çok, nasıl bir iş var ve kimin için var? sorusuna yanıt bulmak gerekiyor.

Kaynak: Sanayi Haber Ajansı