2025 ARALIK AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ

2025 yılının aralık ayına ilişkin dış ticaret istatistikleri, Türkiye ekonomisinin yılın son düzlüğüne hareketli ama kırılgan bir dengeyle girdiğini ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle açıklanan geçici verilere göre, genel ticaret sistemi kapsamında ihracat aralık ayında yıllık bazda %12,7 artarak 26,4 milyar dolara yükselirken, ithalat %10,7 artışla 35,7 milyar dolara ulaştı. Bu tablo, dış ticaret hacminde canlılığa işaret etse de dış ticaret açığının kalıcı karakterini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Yılın Son Ayında Güçlü Tempo

Aralık ayındaki performans, özellikle ihracat cephesinde dikkat çekici. Küresel ticarette belirsizliklerin sürdüğü, jeopolitik risklerin fiyatlama davranışlarını etkilediği bir dönemde ihracatın çift haneli artış göstermesi, sanayi üretiminin ve dış pazar bağlantılarının hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor. Ancak aynı dönemde ithalatın da yüksek oranlı artış sergilemesi, bu ihracat ivmesinin yüksek ithalat bağımlılığıyla çalıştığını düşündürüyor.

Nitekim aralık ayında dış ticaret açığı %5,6 artarak 9,3 milyar dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı %73,9’a çıksa da bu iyileşme, daha çok ihracattaki artıştan kaynaklanıyor; ithalat tarafındaki yapısal baskılar hâlâ güçlü.

Enerji ve Altın Hariç Tablo Daha Net

Verilerin alt kırılımlarına bakıldığında, enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda ortaya çıkan tablo daha öğretici. Bu kalemler hariç ihracat aralık ayında %14,6 artarken, ithalat %17,9 arttı. Enerji ve altın dışı dış ticaret açığının 2,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi, Türkiye’nin üretim için ithalata bağımlı sanayi yapısının hâlen belirleyici olduğunu gösteriyor.

Bu dönemde enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranının %90’ın üzerine çıkması ise önemli bir eşik. Bu oran, doğru sanayi ve teknoloji politikalarıyla desteklendiğinde, dış ticaret dengesinin orta vadede daha yönetilebilir hale gelebileceğine işaret ediyor.

Yıl Geneline Bakış: Büyüyen Ticaret, Büyüyen Açık

2025 yılının tamamına bakıldığında ihracat %4,4 artışla 273,4 milyar dolara, ithalat ise %6,2 artışla 365,4 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde dış ticaret açığı %11,9 artarak 92 milyar dolar sınırına dayandı. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %76,1’den %74,8’e geriledi.

Bu tablo, yıl boyunca dış ticaret hacminin büyüdüğünü, ancak bu büyümenin denge üretmediğini gösteriyor. Başka bir ifadeyle, Türkiye daha fazla ticaret yapıyor; fakat bu ticaret, cari denge açısından rahatlatıcı bir etki üretmekte zorlanıyor.

İmalat Sanayi Ağırlığı: Güçlü Ama Sınırlı

Aralık ayında imalat sanayinin toplam ihracattaki payının %93,2’ye ulaşması, Türkiye’nin ihracat yapısının büyük ölçüde sanayi temelli olduğunu teyit ediyor. Ancak bu yüksek oran, tek başına yeterli değil. Asıl kritik mesele, imalat sanayinin hangi teknoloji düzeyinde ihracat yaptığı.

Nitekim yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı aralık ayında %6,3’te kaldı. Yıl genelinde bu oran %3,8 gibi oldukça sınırlı bir seviyede. Buna karşılık, yüksek teknoloji ürünlerinin ithalat içindeki payının %11–15 bandında seyretmesi, teknolojideki dışa bağımlılığın sürdüğünü gösteriyor.

İthalatın Yapısı: Ara Malı Bağımlılığı Sürüyor

İthalat tarafında aralık ayında ara mallarının toplam ithalat içindeki payının %65’i aşması, üretimin ithal girdilere olan bağımlılığının hâlâ yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Sermaye mallarının payı %18 civarında seyrederken, tüketim mallarının payı %16 düzeyinde. Bu dağılım, ithalat artışının önemli ölçüde üretim sürecinden kaynaklandığını gösterse de yerli ara malı üretimindeki yetersizlik yapısal bir sorun olarak varlığını koruyor.

Ülke Dağılımı: Geleneksel Ortaklar Ön Planda

Aralık ayında ihracatta Almanya, Birleşik Krallık ve ABD gibi geleneksel pazarların ilk sıralarda yer alması, Türkiye’nin dış ticaret coğrafyasında köklü ilişkilerin hâlâ belirleyici olduğunu gösteriyor. İlk beş ülkenin toplam ihracattaki payının %28’in üzerinde olması, pazar çeşitliliği açısından hem bir avantaj hem de bir yoğunlaşma riski barındırıyor.

İthalatta ise Çin ve Rusya’nın ağırlığı dikkat çekiyor. Enerji ve ara malı ithalatının bu ülkelerde yoğunlaşması, dış ticaret dengesinin jeopolitik gelişmelere duyarlılığını artırıyor.

Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış Veriler Ne Diyor?

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre aralık ayında ihracatın bir önceki aya kıyasla %5’in üzerinde artması, yıl sonunda ivmelenen bir dış satış temposuna işaret ediyor. İthalattaki daha sınırlı artış ise kısa vadede dış ticaret dengesinde kontrollü bir seyir olasılığını gündeme getiriyor; ancak bu eğilimin kalıcı olması için yapısal destek şart.

Sonuç: Rakamlar Güçlü, Mesaj Net

Aralık 2025 dış ticaret verileri, Türkiye ekonomisinin üretme ve satma kapasitesini koruduğunu, ancak bu kapasitenin hâlâ yüksek ithalat bağımlılığı ile çalıştığını net biçimde ortaya koyuyor. İhracattaki artış tek başına yeterli değil; önemli olan bu ihracatın teknoloji düzeyi, katma değeri ve ithalat gereksinimi.

Önümüzdeki dönemde dış ticaret dengesini kalıcı biçimde iyileştirmenin yolu, yüksek teknolojili üretimi artıran, yerli ara malı kapasitesini güçlendiren ve ihracatı daha dengeli bir pazar yapısına oturtan politikalardan geçiyor. Aksi halde, artan ticaret hacmi büyüyen açık üretmeye devam edecek.

Kaynak: Sanayi Haber Ajansı