Piyasanın 2026 Mesajı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi, Türkiye ekonomisinin önündeki temel sorunları bir kez daha ortaya koyuyor. Enflasyon beklentilerindeki sınırlı yükseliş, ekonomik büyüme tahminindeki aşağı yönlü revizyon ve gelecek döneme ilişkin döviz kuru öngörüleri, ekonomi yönetiminin önünde hâlâ dikkatle yönetilmesi gereken bir süreç bulunduğunu gösteriyor. 16 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan ankete, finansal ve reel sektörden 71 katılımcı cevap verdi.

Anketin en önemli mesajı şu: Enflasyonla mücadelede belirli bir mesafe alınmış olsa da fiyat istikrarının sağlandığına ilişkin güçlü bir beklenti henüz oluşmuş değil. Üstelik ekonomik büyüme tarafındaki görünüm, fiyat artışlarını kontrol altına almak amacıyla uygulanan sıkı para politikasının reel ekonomi üzerindeki etkilerinin yakından izlenmesini gerektiriyor.

Enflasyon beklentilerinde temkinli görünüm

Anket sonuçlarına göre 2026 yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi, bir önceki dönemdeki yüzde 29,61 seviyesinden yüzde 29,63’e yükseldi. İlk bakışta yalnızca 0,02 puanlık bu artış önemsiz görülebilir. Ancak ekonomik beklentilerin yönetilmesi açısından önemli olan yalnızca değişimin büyüklüğü değil, değişimin hangi yönde gerçekleştiğidir.

On iki ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi de yüzde 23,70’ten yüzde 23,89’a çıktı. Buna karşılık 24 ay sonrası enflasyon beklentisinin yüzde 18,32’den yüzde 17,94’e gerilemesi, daha uzun vadede fiyat artışlarının yavaşlayacağı yönündeki düşüncenin korunduğunu gösteriyor.

Bu tablo, kısa vadede enflasyonla mücadelede bazı güçlüklerin devam ettiğini, daha uzun vadede ise dezenflasyon beklentisinin bütünüyle kaybolmadığını ortaya koyuyor. Bununla birlikte beklentilerin gerçekleşmeye dönüşmesi, yalnızca para politikasına değil, maliye politikasına, ücret ve fiyatlama davranışlarına, döviz kuruna ve üretim maliyetlerine de bağlı.

Türkiye’de vatandaşın ekonomik değerlendirmesi ise çoğu zaman açıklanan yıllık enflasyon oranından çok, temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarında yaşanan değişimlere dayanıyor. Gıda, kira, ulaşım, eğitim ve enerji harcamaları hane bütçesinin önemli bölümünü oluştururken, bu kalemlerdeki fiyat artışlarının devam etmesi enflasyonla mücadeleye ilişkin algıyı olumsuz etkileyebiliyor.

Dolayısıyla enflasyon beklentilerinde kalıcı bir düşüş sağlamak için açıklanan veriler kadar vatandaşın günlük hayatında hissedilen fiyat baskısının da azaltılması gerekiyor.

Döviz kuru beklentileri ne söylüyor?

Anketin dikkat çeken bir diğer başlığı dolar/TL kuru beklentileri. Katılımcıların 2026 yıl sonu dolar kuru tahmini 51,5716 TL’den 51,5471 TL’ye geriledi. Buna karşılık 12 ay sonrası için dolar kuru beklentisi 58,6049 TL’den 59,2596 TL’ye yükseldi.

Yıl sonu tahminindeki sınırlı gerileme, kısa vadeli kur beklentilerinde önemli bir değişiklik olmadığını gösteriyor. On iki aylık tahmindeki yükseliş ise gelecek dönemde döviz kurunun yukarı yönlü hareket edebileceğine ilişkin öngörünün sürdüğünü düşündürüyor. Ancak bu rakamlar kesinleşmiş kur seviyeleri değil, katılımcıların mevcut koşullara dayanarak oluşturduğu tahminlerdir.

Döviz kuru, Türkiye ekonomisi açısından yalnızca finansal piyasaları ilgilendiren bir gösterge değildir. İthal ara malı, enerji ve yatırım malı kullanan işletmelerin maliyetleri üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor. Kur artışlarının üretim maliyetlerine yansıması, tüketici fiyatları üzerindeki baskıyı da yeniden artırabiliyor. Bu nedenle kur istikrarının sağlanması, enflasyonla mücadelenin önemli unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.

İhracatçılar açısından ise kur hareketlerinin yanında dış talep, finansmana erişim ve üretim maliyetleri de belirleyici. Rekabet gücünü yalnızca döviz kurundaki değişime bağlamak yerine verimlilik artışına, teknoloji yatırımlarına ve katma değerli üretime ağırlık vermek gerekiyor.

Büyüme beklentisindeki gerileme önemli

Ekim ayı anketinde ekonomik büyüme tarafında daha dikkat çekici bir değişim yaşandı. Türkiye ekonomisinin 2026 yılı büyüme beklentisi yüzde 3’ten yüzde 2,9’a indirildi. 2027 yılı büyüme beklentisi ise yüzde 3,9 düzeyinde korundu.

Büyüme tahminindeki 0,1 puanlık gerileme tek başına ekonomik daralma anlamına gelmiyor. Ancak enflasyon beklentilerinin yükseldiği bir dönemde büyüme tahmininin düşmesi, ekonomi yönetiminin karşı karşıya bulunduğu hassas dengeyi gösteriyor.

Bir tarafta fiyat artışlarını kontrol altına almak, diğer tarafta üretimi, yatırımları ve istihdamı korumak gerekiyor. Sıkı para politikası talebi dengelerken kredi maliyetlerini yükseltebiliyor ve işletmelerin yatırım kararlarını ertelemelerine yol açabiliyor. Özellikle finansman ihtiyacı yüksek olan küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından bu durum daha belirgin hissediliyor.

Burada temel mesele, enflasyonla mücadeleden vazgeçmeden üretim kapasitesini koruyabilmek. Verimlilik artışı sağlayan yatırımların desteklenmesi, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve işletmelerin finansmana erişiminin sürdürülebilir koşullarda sağlanması bu açıdan önem taşıyor.

Faiz politikası ve ekonomik güven

Ankette TCMB politika faizine ilişkin beklentiler de para politikasının gelecekteki yönü açısından önemli ipuçları veriyor. Katılımcılar ilk Para Politikası Kurulu toplantısı için yüzde 36, ikinci toplantı için yüzde 35 ve üçüncü toplantı için yüzde 34,35 politika faizi öngördü. On iki ay sonrası politika faizi beklentisi ise yüzde 29,01 olarak kaydedildi.

Bu tahminler, katılımcıların zaman içinde faiz indirimleri beklediğini gösteriyor. Ancak faiz indirimlerinin zamanlaması ve büyüklüğü, gerçekleşen enflasyonun seyrine ve beklentilerin ne ölçüde iyileştiğine bağlı olacak. Enflasyonda kalıcı bir düşüş sağlanmadan atılacak erken adımlar, finansal koşullar ve fiyatlama davranışları üzerinde yeni baskılar yaratabilir.

Öte yandan yüksek faizlerin uzun süre devam etmesi de kredi kullanan işletmelerin maliyetlerini artırarak yatırımları ve istihdamı sınırlayabilir. Dolayısıyla para politikasının başarısı, yalnızca faiz oranlarının düşmesiyle değil, enflasyonun kalıcı biçimde gerilemesi ve ekonomik öngörülebilirliğin güçlenmesiyle ölçülmeli.

Cari açıkta iyileşme, fakat temkinli yaklaşım

Anketin olumlu sayılabilecek sonuçlarından biri cari işlemler açığı beklentilerindeki gerileme oldu. 2026 yılı cari açık tahmini 50,1 milyar dolardan 48,5 milyar dolara, gelecek yıl için öngörülen açık ise 44,4 milyar dolardan 43,8 milyar dolara indi.

Bu değişim dış dengede daha sınırlı bir açık beklendiğini gösteriyor. Bununla birlikte cari açığın sürdürülebilirliği, enerji ithalatına, ihracat performansına, turizm gelirlerine ve iç talebin seyrine bağlı olmaya devam ediyor.

Sonuç olarak Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi, Türkiye ekonomisinde beklentilerin tek yönlü olmadığını ortaya koyuyor. Uzun vadeli enflasyon tahminindeki gerileme ve cari açık beklentilerindeki iyileşme olumlu işaretler sunarken kısa vadeli enflasyon beklentilerindeki yükseliş ve büyüme tahminindeki düşüş dikkatle değerlendirilmesi gereken başlıklar olarak öne çıkıyor.

Önümüzdeki dönemde başarı, yalnızca enflasyon oranını aşağı çekmekle sınırlı kalmamalı. Vatandaşın satın alma gücünü koruyan, üreticinin yatırım yapabildiği, istihdamın güçlendiği ve işletmelerin geleceğe güvenle bakabildiği bir ekonomik ortam oluşturulmalı. Beklentiler ancak uygulanan politikalarla gerçekleşmeler birbirini desteklediğinde kalıcı biçimde iyileşebilir. Türkiye ekonomisinin ihtiyacı da tam olarak bu: Fiyat istikrarıyla büyümeyi, mali disiplini üretimle ve ekonomik güveni toplumsal refahla buluşturan dengeli bir politika anlayışı.

Kaynak: SANAYİ HABER AJANSI