KOBİ’lere finansman kapısı biraz daha açılıyor

Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan KOBİ’ler açısından finansmana erişim konusu, uzun zamandır gündemin en önemli başlıklarından biri. Özellikle yüksek faiz ortamında krediye ulaşmanın zorlaşması, işletmelerin yalnızca yatırım kararlarını değil, günlük faaliyetlerini ve işletme sermayesi ihtiyaçlarını da doğrudan etkiliyor. Bu nedenle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in KOBİ’lerin finansmana erişimine ilişkin son açıklamasını önemli buluyorum.

Bakan Şimşek, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın KOBİ kredileri ve Türk lirası zorunlu karşılıklara yönelik yeni düzenlemelerini değerlendirdi. Yapılan değişiklikle KOBİ kredilerinde büyüme sınırı yüzde 4,5’ten yüzde 5’e yükseltildi. Bunun yanında Türk lirası zorunlu karşılıklarda uygulanan bloke tesis oranları da düşürüldü. Şimşek, bu düzenlemelerin bankaların likidite yönetimini güçlendireceğini ve KOBİ’lerin finansmana erişimini kolaylaştıracağını ifade etti.

Burada öncelikle şu noktayı doğru anlamak gerekiyor: Yüzde 4,5 olan sınırın yüzde 5’e çıkarılması, KOBİ kredilerinde doğrudan yüzde 0,5 oranında ucuzlama anlamına gelmiyor. Buradaki konu kredi büyümesine ilişkin düzenleme. Dolayısıyla bankaların KOBİ kredilerinde daha fazla hareket alanına sahip olması ve kredi kanallarının bir miktar rahatlaması hedefleniyor.

Bence asıl önemli konu da burada başlıyor.

Çünkü bugün bir KOBİ için finansmana erişim yalnızca “kredi veriliyor mu, verilmiyor mu?” sorusundan ibaret değil. Kredi maliyeti, vade, teminat şartları, firmanın bilançosu, nakit akışı, kredi geçmişi ve bankanın risk değerlendirmesi birlikte belirleyici oluyor.

KOBİ açısından finansman ihtiyacı ise oldukça geniş. Hammadde almak çalışanların ücretlerini ödemek, enerji ve kira giderlerini karşılamak, stok yapmak, yeni makine satın almak, ihracat siparişini finanse etmek veya teknoloji yatırımı gerçekleştirmek için işletmelerin krediye ihtiyacı var.

Dolayısıyla kredi kanalının açılması kadar, kredinin hangi maliyet ve vadeyle kullanılabildiği de önemli.

Son dönemde ekonomi yönetiminin bir taraftan dezenflasyon sürecini sürdürürken diğer taraftan reel sektörün finansman ihtiyacını gözetmeye çalıştığını görüyoruz. Şimşek’in son açıklamasında da “dezenflasyon sürecini gözeten, hedefli ve seçici yaklaşım” vurgusu dikkat çekiyor.

Bu yaklaşımın doğal sonucu, kredi musluklarının tamamen açılması yerine, ihtiyaç duyulan alanlara daha seçici finansman sağlanması olabilir.

Aslında ekonomi yönetiminin son aylardaki adımlarında bunun örneklerini de görüyoruz. Temmuz ayında yatırım ve işletme sermayesi için devam eden programlarla birlikte toplam 1 trilyon liralık uygun koşullu finansman imkanından söz edilmişti. Bunun 750 milyar liralık bölümünün Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi, 250 milyar liralık bölümünün ise imalat sanayisine yönelik yeni kredi desteği olarak açıklanması dikkat çekmişti.

Ağustos ayında ise Hazine destekli yatırım ve işletme kredilerinde, belirlenen kredi koşullarını tam karşılayamayan bazı esnaf ve sanatkarların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik düzenleme yapılmıştı.

Bütün bunları birlikte değerlendirdiğimizde ortaya şu tablo çıkıyor: Ekonomi yönetimi, enflasyonla mücadeleyi sürdürürken üretim yapan işletmelerin finansmana erişim sorununu da dikkate alıyor.

Bunun KOBİ’ler açısından önemli olduğunu düşünüyorum.

Çünkü KOBİ’nin finansmana ulaşamaması sadece o işletmenin problemi değildir. Bir KOBİ üretimini azaltırsa tedarikçisi, çalışanı, lojistik firması, müşterisi ve hatta vergi gelirleri bundan etkilenir. Dolayısıyla KOBİ finansmanı, aynı zamanda ekonomik büyümenin ve istihdamın finansmanı anlamına geliyor.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken başka bir nokta daha var. Kredi büyümesinin artırılması tek başına yeterli değildir. Eğer kredi maliyetleri işletmelerin taşıyamayacağı seviyede kalıyorsa, krediye erişim kolaylaşsa bile işletmeler yeni borç almak konusunda isteksiz davranabilir.

Özellikle küçük işletmeler için nakit akışının önemi son derece yüksek. Bir işletme kârlı görünmesine rağmen tahsilatlarını zamanında yapamıyorsa krediye ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle finansman politikalarının yalnızca kredi hacmine değil, vade yapısına ve işletmelerin gerçek nakit akışına da odaklanması gerektiğini düşünüyorum.

Önümüzdeki dönemde KOBİ’ler açısından en önemli beklenti, finansmana erişimin gerçekten sahaya yansıması olacaktır. Bankaların likidite yönetiminin güçlenmesi olumlu bir gelişme olabilir. Fakat bunun işletmelerin kredi başvurularında, kullanılan kredi miktarında, vade koşullarında ve finansman maliyetlerinde nasıl bir sonuç doğuracağını zaman gösterecek.

Sonuç olarak Mehmet Şimşek’in açıklaması, KOBİ’lere yönelik finansman politikasında kontrollü bir rahatlama mesajı olarak okunabilir. Yüzde 4,5’ten yüzde 5’e çıkarılan kredi büyüme sınırı ve zorunlu karşılıklardaki değişiklik, bankaların kredi verme kapasitesi açısından yeni bir alan oluşturuyor.

Benim açımdan bundan sonraki en önemli konu ise bu kararların KOBİ’nin günlük hayatına ne kadar yansıyacağıdır.

Çünkü ekonomide rakamlar kadar işletmelerin hissettiği gerçeklik de önemlidir.

KOBİ krediye ulaşabiliyor, uygun vadede finansman bulabiliyor, üretimini sürdürebiliyor ve yatırım yapabiliyorsa ekonomi de bundan olumlu etkilenir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca kredi büyüme oranlarını değil, KOBİ’lerin finansmana gerçekten hangi şartlarda ulaşabildiğini de yakından izlemek gerekiyor.

Kaynak: SANAYİ HABER AJANSI