TRUMP’IN TÜRKİYE’YE UYGULADIĞI %12,5 GÜMRÜK VERGİSİNİN EKONOMİYE ETKİLERİ

Dünya ekonomisi artık yalnızca fabrikalarda ya da borsalarda şekillenmiyor. Ülkelerin attığı siyasi adımlar da ekonomiyi doğrudan etkiliyor. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’den ithal edilen bazı ürünlere yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulama kararı da bu gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor. Peki bu karar Türkiye açısından ne anlama geliyor? Vatandaşın cebine, ihracatçıya ve üreticiye nasıl yansıyabilir?

Öncelikle şunu söylemek gerekir ki gümrük vergisi, bir ülkeye giren ürünlerden alınan ek vergidir. Bu vergi arttığında, ithal edilen ürünlerin fiyatı yükselir. Dolayısıyla Türk ürünleri Amerikan pazarında rakip ülkelere göre daha pahalı hale gelebilir.

Türkiye ile Amerika arasındaki ticaret hacmi son yıllarda büyüme eğilimindeydi. Otomotiv yan sanayi, demir-çelik ürünleri, makine, tekstil, hazır giyim, mobilya ve bazı tarım ürünleri ABD pazarında önemli yer tutuyor. Eğer bu ürünler daha yüksek vergiyle karşılaşırsa, Amerikalı alıcılar daha ucuz alternatiflere yönelebilir. Bu da Türk ihracatçılarının siparişlerinde azalmaya neden olabilir.

İhracatın azalması demek, üretimin de yavaşlaması anlamına gelebilir. Fabrikalar daha az sipariş aldığında üretim planlarını gözden geçirir. Bazı sektörlerde kapasite kullanım oranı düşebilir. Bu durum yeni yatırımların ertelenmesine, hatta bazı işletmelerde istihdamın olumsuz etkilenmesine yol açabilir.

Ancak olayın yalnızca olumsuz yönüne bakmak da doğru olmaz. Türk sanayicisi geçmişte birçok ekonomik dalgalanmaya karşı dayanıklılığını gösterdi. Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya pazarlarında yeni müşteriler bulunması, Amerika’da yaşanabilecek kayıpların bir kısmını telafi edebilir. Son yıllarda ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi yönünde atılan adımlar bu açıdan önemli bir avantaj sağlıyor.

Diğer taraftan, döviz gelirleri üzerinde de dikkatle durulması gerekiyor. Amerika’ya yapılan ihracatta yaşanabilecek düşüş, Türkiye’nin döviz kazancını bir miktar azaltabilir. Döviz gelirlerindeki gerileme, cari denge üzerinde baskı oluşturabilir. Bu nedenle ihracatçıların farklı pazarlara yönelmesi ve katma değeri yüksek ürünler üretmesi her zamankinden daha önemli hale geliyor.

Ekonomistler, küresel ticarette artık fiyat kadar teknoloji, kalite ve marka değerinin de belirleyici olduğunu vurguluyor. Eğer bir ürün teknolojik olarak rakiplerinden üstünse, uygulanan ek vergilere rağmen alıcı bulmaya devam edebilir. Bu nedenle Türkiye’nin savunma sanayii, yazılım, sağlık teknolojileri, elektrikli araç parçaları ve ileri teknoloji üretimi gibi alanlara daha fazla yatırım yapması büyük önem taşıyor.

Trump yönetiminin uyguladığı bu tür gümrük vergileri yalnızca Türkiye’yi değil, birçok ülkeyi etkileyen korumacı ticaret politikalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Böyle dönemlerde ülkeler arasında ticaret dengeleri yeniden şekilleniyor. Kimileri yeni pazarlar kazanırken, kimileri de mevcut pazarlarını korumak için farklı stratejiler geliştiriyor.

İş dünyasının beklentisi ise belirsizliklerin azalmasıdır. Çünkü yatırımcı önünü görmek ister. Sürekli değişen gümrük tarifeleri ve ticaret kuralları, uzun vadeli yatırım kararlarını zorlaştırır. Bu nedenle uluslararası ticarette istikrar hem üretici hem de tüketici açısından büyük önem taşır.

Türkiye açısından yapılması gerekenler oldukça nettir. Öncelikle ihracat pazarlarının daha da çeşitlendirilmesi gerekiyor. Avrupa Birliği dışındaki yeni pazarlara açılmak, Afrika ve Asya ülkeleriyle ticari ilişkileri güçlendirmek önem taşıyor. Bunun yanında yüksek teknoloji üretimine ağırlık verilmesi, markalaşmanın desteklenmesi ve Ar-GE yatırımlarının artırılması, dış ticarette rekabet gücünü yükseltecektir.

Sonuç olarak, Trump’ın Türkiye’ye yönelik yüzde 12,5’lik gümrük vergisi kısa vadede bazı sektörlerde ihracatı zorlayabilecek bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak bu durum, Türkiye ekonomisinin önünde aşılmaz bir engel değildir. Güçlü üretim altyapısı, girişimci sanayicisi ve yeni pazarlara açılma kabiliyeti sayesinde Türkiye bu tür ticari engelleri fırsata dönüştürebilir. Önemli olan, geçici gelişmelere takılıp kalmak yerine uzun vadeli üretim, teknoloji ve rekabet stratejilerine odaklanmaktır. Çünkü küresel ekonomide kalıcı başarı, yalnızca düşük maliyetle değil; kaliteli üretim, yenilikçilik ve güçlü markalarla mümkün olacaktır.

Kaynak: SANAYİ HABER AJANSI